1
00:00:32,247 --> 00:00:34,238
Met deze eerste van een reeks
natuurfilms...

2
00:00:34,407 --> 00:00:36,796
...zal de BBC Natural History Unit...

3
00:00:36,967 --> 00:00:40,801
...de grenzen verleggen van
het filmen van dieren in het wild.

4
00:00:40,967 --> 00:00:42,320
In deze eerste aflevering...

5
00:00:42,487 --> 00:00:45,399
...zullen we met behulp van
geavanceerde filmtechnieken...

6
00:00:45,567 --> 00:00:47,683
...en recente
wetenschappelijke kennis...

7
00:00:47,847 --> 00:00:50,202
...iets laten zien van
een van de minst bekende...

8
00:00:50,367 --> 00:00:54,645
...maar ontzagwekkendste wezens
in de oceaan.

9
00:00:54,807 --> 00:00:57,958
U denkt misschien dat
u al iets weet over dit dier...

10
00:00:58,127 --> 00:01:03,076
...omdat een replica ervan in
enkele films de hoofdrol speelde.

11
00:01:03,247 --> 00:01:07,126
Weinig mensen hebben het echter
ooit in levenden lijve gezien...

12
00:01:07,287 --> 00:01:11,917
...en dan nog altijd vanuit een
afgeschermende onderwaterkooi.

13
00:01:12,087 --> 00:01:15,796
In deze documentaire zullen
we de kooi verlaten...

14
00:01:15,967 --> 00:01:20,040
...om iets meer te onthullen van
het leven van de mensenhaai.

15
00:02:56,447 --> 00:03:00,440
Het dier glijdt dromerig
door zijn waterwereld...

16
00:03:00,607 --> 00:03:03,121
...en in ons onderbewustzijn.

17
00:03:11,607 --> 00:03:15,520
Een van de laatste grote roofdieren
die in vrijheid op aarde leeft...

18
00:03:15,687 --> 00:03:18,281
...een wezen van beangstigende
symmetrie.

19
00:03:55,247 --> 00:03:58,956
Dit is de mensenhaai
uit mythen en legenden.

20
00:03:59,127 --> 00:04:01,800
Geen carnivoor in water
of op het land...

21
00:04:01,967 --> 00:04:06,199
...staat zo sterk en met zoveel
angst in onze zielen gegrift.

22
00:04:14,567 --> 00:04:18,526
De mensenhaai is echter geen eenzame,
bloeddorstige moordenaar...

23
00:04:18,687 --> 00:04:23,556
...maar een selectieve, vaardige jager
die een complex sociaal leven leid

24
00:04:27,407 --> 00:04:32,242
We zullen de haai volgen in zijn
eigen element, de ruime oceaan...

25
00:04:32,407 --> 00:04:37,276
...en zijn natuurlijke gedrag dat nooit
eerder is vastgelegd onthullen.

26
00:04:41,687 --> 00:04:46,317
Het gebied van de mensenhaai strekt
zich uit over alle oceanen...

27
00:04:46,487 --> 00:04:49,160
...maar hij leeft vooral in koude
of gematigde wateren...

28
00:04:49,327 --> 00:04:51,966
...in de buurt van zijn favoriete
voedingsgebieden.

29
00:04:56,527 --> 00:05:00,566
Dit is de kust van de Kaap, de meest
zuidelijke punt van Zuid-Afrika...

30
00:05:00,727 --> 00:05:05,676
...waar twee oceanen elkaar ontmoeten:
de Indische en de Atlantische.

31
00:05:07,847 --> 00:05:11,635
Vroeger stond onder zeevaarders
deze plek bekend als Stormkaap...

32
00:05:11,807 --> 00:05:13,525
...en nu is deze ruige
kust bezaaid...

33
00:05:13,687 --> 00:05:16,918
...met de wrakken van schepen
die hier op de klippen liepen.

34
00:05:28,567 --> 00:05:31,445
De kust krioelt van levend wild.

35
00:05:31,607 --> 00:05:36,806
De pelsrobben zijn een van de vele
levendige bewoners van deze kust.

36
00:06:02,087 --> 00:06:05,079
De lente is nog jong en de robben
komen hier om te jongen...

37
00:06:05,247 --> 00:06:08,398
...op de vele kleine eilanden
langs de kust.

38
00:06:12,047 --> 00:06:14,845
In een geul, afgeschermd
tegen de woeste branding...

39
00:06:15,007 --> 00:06:17,680
...ligt een grote groep
robben bijeen.

40
00:06:18,487 --> 00:06:22,639
Hier in deze beschutte wateren
vindt een oeroud ritueel plaats.

41
00:06:24,127 --> 00:06:26,800
Het noodlot van de pelsrob
en dat van de mensenhaai...

42
00:06:26,967 --> 00:06:29,356
...zijn al miljoenen jaren verbonden.

43
00:06:29,527 --> 00:06:33,406
Een ingewikkeld bondgenootschap
tussen jager en prooi.

44
00:06:40,447 --> 00:06:42,199
Zoals de leeuw en de antilope...

45
00:06:42,367 --> 00:06:44,244
...leven de haai
en de pelsrob samen...

46
00:06:44,407 --> 00:06:48,366
...in een relatie die zowel
harmonieus is als geweldadig.

47
00:07:43,167 --> 00:07:44,919
Dit jong had geluk...

48
00:07:45,087 --> 00:07:49,000
...mogelijk doordat de haai zich
kortgeleden had volgegeten.

49
00:07:49,727 --> 00:07:53,606
Op het eiland Dyer baren
de pelsrobben tegelijkertijd...

50
00:07:53,767 --> 00:07:56,201
...en brengen zoveel jongen voort...

51
00:07:56,367 --> 00:07:58,835
...dat vele de mensenhaai
zullen ontlopen.

52
00:07:59,007 --> 00:08:02,283
Maar de haai is niet de enige
doodsoorzaak van de robben.

53
00:08:02,447 --> 00:08:06,645
Ziekte, honger en andere oorzaken
eisen ook hun tol.

54
00:08:12,487 --> 00:08:15,320
Een van de belangrijkste lessen
die een jong moet leren...

55
00:08:15,487 --> 00:08:17,284
...is hoe te overleven in de zee.

56
00:08:17,447 --> 00:08:21,360
Soms is de eerste les
direct al de gevaarlijkste.

57
00:08:38,167 --> 00:08:40,806
Opeens wordt het jong
omgeven door volwassenen...

58
00:08:40,967 --> 00:08:43,879
...te midden van een grote muur
van zeehonden.

59
00:08:48,327 --> 00:08:51,603
De robben blijven dicht bij elkaar
en vlak bij de kust.

60
00:08:51,767 --> 00:08:54,645
Ze mijden het open water
van de geul.

61
00:08:54,807 --> 00:08:58,197
Deze muur is een effectieve
afweer van de gemeenschap.

62
00:08:58,367 --> 00:09:01,165
Net zoals gazellen zich verdedigen
tegen een cheeta...

63
00:09:01,327 --> 00:09:03,795
...door een enorme kudde te vormen.

64
00:09:07,527 --> 00:09:12,282
Maar het onervaren jong dwaalt af
van de beschermende gemeenschap.

65
00:10:04,767 --> 00:10:08,442
De mensenhaai is de grootste
roofvis ter wereld.

66
00:10:08,607 --> 00:10:11,405
Reeds bij de geboorte zijn ze
1 ,00 tot 1 ,50 meter lang.

67
00:10:11,567 --> 00:10:15,526
De haaien die hier jagen hebben
een lengte van 2 tot 5 meter...

68
00:10:15,687 --> 00:10:20,681
...en wegen honderden kilo's.
Ze zijn nog erg jong.

69
00:10:21,607 --> 00:10:23,802
Deze jonge haaien hebben
een gevarieerd dieet...

70
00:10:23,967 --> 00:10:27,926
...dat bestaat uit vis, inktvis
en zelfs andere haaien.

71
00:10:28,087 --> 00:10:31,238
In deze tijd van het jaar
zijn er geen betere jachtgronden...

72
00:10:31,407 --> 00:10:33,238
...dan rond het eiland Dyer.

73
00:11:26,287 --> 00:11:28,881
Deze scholieren uit Kaapstad...

74
00:11:29,047 --> 00:11:31,607
...leren een nieuwe houding
tegenover de haaien...

75
00:11:31,767 --> 00:11:34,759
...door een speciaal
onderwijsprogramma...

76
00:11:34,927 --> 00:11:38,124
...dat wordt gesponsord door
de White Shark Research Unit.

77
00:11:43,727 --> 00:11:45,285
De lijn heeft geen haak.

78
00:11:45,447 --> 00:11:49,042
Dus de haai bepaalt
of hij blijft of verder trekt.

79
00:12:05,007 --> 00:12:07,441
Zuid-Afrika was het
eerste land ter wereld...

80
00:12:07,607 --> 00:12:11,725
...dat het belang van de mensenhaai
als roofdier begreep...

81
00:12:11,887 --> 00:12:15,436
...en hem als eerste uitriep
tot beschermde diersoort.

82
00:12:27,007 --> 00:12:29,282
Maar dat is niet altijd zo geweest.

83
00:12:31,767 --> 00:12:33,883
Nog onlangs werd er
op mensenhaaien gejaagd.

84
00:12:34,047 --> 00:12:36,561
Ze waren gewilde jachttrofeeën.

85
00:12:36,887 --> 00:12:40,038
Volgens de gangbare mening
was de enige goede haai...

86
00:12:40,207 --> 00:12:41,640
...een dode haai.

87
00:12:48,487 --> 00:12:51,285
Het doden van het meest
gevreesde zeemonster...

88
00:12:51,447 --> 00:12:54,917
...de Carcharodon carcharias,
de vlijmscherp getande...

89
00:12:55,087 --> 00:12:58,079
...gold als bewijs van mannelijkheid.
Hoe groter het monster...

90
00:12:58,247 --> 00:13:01,523
...hoe groter de kick
die het doden met zich meebracht.

91
00:13:03,207 --> 00:13:08,156
Tegenwoordig zijn de grootste haaien
vrijwel volledig uitgeroeid.

92
00:13:17,047 --> 00:13:20,596
Pas als hij dood met zijn immense lijf
op het droge ligt...

93
00:13:20,767 --> 00:13:23,327
...ziet de mensenhaai er grotesk uit.

94
00:13:30,087 --> 00:13:32,840
De levende mensenhaai in zijn
eigen, vertrouwde omgeving...

95
00:13:33,007 --> 00:13:35,316
...is een compleet ander verhaal.

96
00:13:35,487 --> 00:13:39,162
Een koninklijk dier met een
perfecte hydrodynamische bouw...

97
00:13:39,327 --> 00:13:42,319
...dat zich met minimale inspanning
door de zee beweegt...

98
00:13:42,487 --> 00:13:44,284
...met volmaakte souplesse.

99
00:13:51,567 --> 00:13:53,637
Oude culturen vereerden de haai.

100
00:13:53,807 --> 00:13:56,526
De vorm van de haai ontwikkelde zich
tot symbool...

101
00:13:56,687 --> 00:13:59,759
...van de ruwe oerkracht van de natuur.

102
00:14:04,367 --> 00:14:07,916
In Zuid-Afrika wordt nog steeds
op mensenhaaien gejaagd...

103
00:14:08,087 --> 00:14:10,760
...maar niet voor trofeeën.

104
00:14:11,007 --> 00:14:13,680
Craig Ferreria helpt onderzoekers...

105
00:14:13,847 --> 00:14:19,001
...die de populaties van mensenhaaien
langs de kust bestuderen.

106
00:14:19,167 --> 00:14:23,285
Hij werkt samen met Greg Marshall
van de National Geographic Society.

107
00:14:23,447 --> 00:14:27,122
Het is behoorlijk eenvoudig.
Een bekende werkwijze...

108
00:14:27,287 --> 00:14:29,676
...behalve dat we de haai
niet aan de haak slaan.

109
00:14:29,847 --> 00:14:32,600
We wachten tot hij komt
en prikken dit in hem.

110
00:14:32,767 --> 00:14:36,555
De haai zwemt weg met de zender...

111
00:14:36,727 --> 00:14:39,719
...wij halen de stok binnen
en dit blijft achter in het dier.

112
00:14:40,567 --> 00:14:43,525
Ze wachten nu op een haai
die in het aas zal bijten.

113
00:14:43,687 --> 00:14:47,316
Het geloof dat mensenhaaien alles
aanvallen wat op voedsel lijkt...

114
00:14:47,487 --> 00:14:48,920
...berust op fictie.

115
00:14:49,087 --> 00:14:53,444
In werkelijkheid is de mensenhaai
vaak achterdochtig en schuw.

116
00:14:54,167 --> 00:14:58,080
Het is Craigs taak om de haai zo dicht
mogelijk bij de boot te lokken...

117
00:14:58,247 --> 00:15:01,398
...en de zender vlak onder
de rugvin te bevestigen.

118
00:15:01,567 --> 00:15:02,682
Hij komt...

119
00:15:03,087 --> 00:15:04,964
Hij komt... Pak hem.

120
00:15:09,247 --> 00:15:11,841
Elke haai reageert anders op het aas.

121
00:15:12,007 --> 00:15:15,204
Terwijl sommige schuw zijn,
zijn andere zeer agressief.

122
00:15:15,367 --> 00:15:19,121
Deze strijdlustige haai sluipt
naderbij en sleept het aas mee.

123
00:15:19,287 --> 00:15:22,643
Hij zal het niet opgeven zonder
weerstand te bieden.

124
00:15:24,247 --> 00:15:26,078
Okee, okee.

125
00:15:26,727 --> 00:15:29,480
Okee, okee.
Trek hem langzaam, langzaam...

126
00:15:30,327 --> 00:15:33,603
Hou vol. Hij heeft de zender.
Haal de boot weg.

127
00:15:33,767 --> 00:15:36,201
Welk nummer is het?
-Wat is het, AD...

128
00:15:36,367 --> 00:15:38,403
Volgens mij is het ADI.

129
00:15:41,287 --> 00:15:43,676
Deze haai heeft onlangs
al een zender gekregen.

130
00:15:43,847 --> 00:15:46,566
Zijn terugkeer zal waardevolle
informatie opleveren...

131
00:15:46,727 --> 00:15:48,922
...over zijn bewegingen sinds
de vorige keer.

132
00:15:49,087 --> 00:15:52,397
Maar de meeste mensenhaaien met
zenders zien we nooit terug...

133
00:15:52,567 --> 00:15:55,081
...wat hun nomadische
aard bevestigt.

134
00:16:00,127 --> 00:16:03,881
Hier komt een andere haai.
Deze heeft nog geen zender.

135
00:16:12,167 --> 00:16:14,806
Rustig en kalm.
Okee, hier is je kans.

136
00:16:17,727 --> 00:16:19,524
Goed zo. Heel mooi.

137
00:16:21,087 --> 00:16:23,362
Ondanks de zenders
weten we nog niet...

138
00:16:23,527 --> 00:16:26,644
...hoeveel haaien er zijn
en waar ze heen gaan.

139
00:16:28,167 --> 00:16:30,237
Om uit te vinden waar ze heen gaan...

140
00:16:30,407 --> 00:16:33,319
...zal Greg Marshall iets ondernemen
wat nog nooit is geprobeerd.

141
00:16:33,487 --> 00:16:37,958
Hij zal een camera, een zogenaamde
'crittercam', aan een haai bevestigen.

142
00:16:41,087 --> 00:16:43,920
Het is altijd zenuwslopend
om zoiets te ondernemen.

143
00:16:44,087 --> 00:16:48,160
Vrijwel alles is mogelijk.
Het is een ongelooflijk krachtig dier.

144
00:16:48,327 --> 00:16:52,081
Hij kan bijvoorbeeld de camera
beschadigen als hij wil.

145
00:16:55,407 --> 00:16:59,764
We weten te weinig hun gedrag.
Enkele keren verscheen de haai...

146
00:16:59,927 --> 00:17:01,918
...en ramde tegen de boot aan.

147
00:17:13,287 --> 00:17:15,676
De mensenhaai is een dier...

148
00:17:15,847 --> 00:17:18,839
...dat in zeker zin ons
onderbewustzijn is binnengedrongen.

149
00:17:19,007 --> 00:17:22,317
We weten dat deze haai
ons zou kunnen doden.

150
00:17:22,487 --> 00:17:27,163
We zijn nieuwsgierig, gefascineerd
en angstig door deze mogelijkheid.

151
00:17:29,647 --> 00:17:33,720
Ik zou liever mijn angst overwinnen
en het dier proberen te begrijpen.

152
00:17:33,927 --> 00:17:35,645
Ik wil het leren kennen.

153
00:17:40,967 --> 00:17:43,083
Als Gregs unieke camera werkt...

154
00:17:43,247 --> 00:17:46,205
...zullen we door de wereld
van de mensenhaai reizen...

155
00:17:46,367 --> 00:17:48,323
...voor de allereerste keer.

156
00:18:02,007 --> 00:18:05,238
Toen de haai wegzwom,
zag ik dat de camera was bevestigd...

157
00:18:05,407 --> 00:18:08,638
...en dat deze achter de haai aan
zweefde, zoals het hoorde...

158
00:18:08,807 --> 00:18:11,799
...terwijl ze verder zwom.

159
00:18:11,967 --> 00:18:14,686
Ik voelde de opwinding,
een heerlijk gevoel.

160
00:18:20,527 --> 00:18:23,280
En nu krijgen we
de rit van ons leven.

161
00:18:23,447 --> 00:18:25,881
De haai blijft onder het oppervlak
patrouilleren...

162
00:18:26,047 --> 00:18:30,165
...duikt dan naar de bodem
in een lange, doelgerichte afdaling.

163
00:18:30,327 --> 00:18:33,876
Ze brengt de meeste tijd aan
de oppervlakte of op de bodem door...

164
00:18:34,047 --> 00:18:35,605
...maar niet ertussenin.

165
00:18:40,047 --> 00:18:43,164
De hoge rugvin
is opmerkelijk flexibel...

166
00:18:43,327 --> 00:18:48,242
...en dient, zoals de kiel van een boot,
voor stabiliteit en stuurvermoge

167
00:18:53,367 --> 00:18:54,720
Ze bereikt de bodem.

168
00:18:54,887 --> 00:18:58,675
Het grijsachtige zwart van de huid
is een ideale schutkleur...

169
00:18:58,847 --> 00:19:01,236
...als ze over de zeebodem zwemt.

170
00:19:01,407 --> 00:19:04,956
De crittercam laat ons exact zien
waar de haai het liefst jaagt...

171
00:19:05,127 --> 00:19:07,118
...en wanneer zij de aanval inzet.

172
00:19:13,367 --> 00:19:18,157
Daar. Opeens verschijnt er een vis
en de haai gaat erachteraan.

173
00:19:25,207 --> 00:19:29,200
De crittercam heeft een hobbelige rit
tijdens deze achtervolging.

174
00:19:34,447 --> 00:19:39,237
Ze heeft duidelijk succes gehad:
een stuk vis bungelt nog uit haar bek.

175
00:19:46,927 --> 00:19:49,282
We vangen een glimp op
van een andere mensenhaai.

176
00:19:49,447 --> 00:19:53,281
Mensenhaaien zijn misschien geen
eenzame rovers, zoals we dachten.

177
00:19:53,447 --> 00:19:57,759
In hun jachtgeulen rond Dyer lijken ze
in groepsverband te leven.

178
00:20:01,167 --> 00:20:04,921
Een ander haai passeert haar
en zij duikt erop af.

179
00:20:05,087 --> 00:20:10,081
De crittercam laat wellicht iets zien
van de sociale omgang tussen haaien.

180
00:20:12,927 --> 00:20:15,725
De camera is met
een oplosbare draad verbonden.

181
00:20:15,887 --> 00:20:18,845
Na ongeveer twee uur
zal de camera loskomen.

182
00:20:19,647 --> 00:20:21,444
Maar er kan van alles gebeuren.

183
00:20:29,167 --> 00:20:31,158
De haai ontmoet een andere haai...

184
00:20:31,327 --> 00:20:35,002
...en de camera komt los
en drijft naar de oppervlakte.

185
00:20:43,967 --> 00:20:46,686
De haai, altijd nieuwsgierig,
cirkelt eromheen...

186
00:20:46,847 --> 00:20:51,523
...en onderzoekt het vreemde object
dat ze op haar rug heeft meegedragen.

187
00:20:56,807 --> 00:21:00,482
Terwijl de crittercam op het water
dobbert, zendt deze een signaal uit...

188
00:21:00,647 --> 00:21:04,925
...zodat Greg hem kan vinden en
de waardevolle beelden bekijken.

189
00:21:05,087 --> 00:21:07,681
Ergens in deze lijn drijft hij.
-Okee.

190
00:21:09,407 --> 00:21:11,557
Ik denk dat dat hem is.

191
00:21:12,767 --> 00:21:13,995
Doordat de crittercam opneemt...

192
00:21:14,167 --> 00:21:17,125
...zonder dat er een mens
aan te pas komt...

193
00:21:17,287 --> 00:21:21,519
...stelt hij ons in staat om unieke
gebeurtenissen mee te maken.

194
00:21:21,687 --> 00:21:24,121
Het zou kunnen leiden
tot een vollediger begrip...

195
00:21:24,287 --> 00:21:26,243
...van het gedrag van de mensenhaai.

196
00:21:26,407 --> 00:21:28,602
Ik heb hem.
-Okee, man.

197
00:21:30,567 --> 00:21:31,682
Wat een plaatje.

198
00:21:38,527 --> 00:21:41,280
Andere technieken zouden
de relatie tussen mensenhaaien...

199
00:21:41,447 --> 00:21:44,041
...en zeehonden kunnen onthullen.
Een relatie die...

200
00:21:44,207 --> 00:21:48,519
...fascinerender en gecompliceerder is
dan men had kunnen vermoeden.

201
00:22:01,367 --> 00:22:03,835
Terug bij het eiland Dyer.
Het is februari...

202
00:22:04,007 --> 00:22:08,239
...en er zijn geen jongen meer die
de haaien een makkelijk maal bezorgen.

203
00:22:08,407 --> 00:22:11,160
De haaien moeten nu op
volwassen robben jagen...

204
00:22:11,327 --> 00:22:15,240
...die ongelooflijk snel,
lenig en waakzaam zijn.

205
00:22:16,087 --> 00:22:21,241
Hier werken geen sluiptactieken.
Een meer gedurfde aanpak is nodig.

206
00:22:23,007 --> 00:22:25,441
De haai zwemt in het volle zicht.

207
00:22:27,527 --> 00:22:30,405
De robben antwoorden
met duikelingen.

208
00:22:35,327 --> 00:22:39,002
Zoals vogels die de vijand plagen
of gazellen die de cheeta volgen...

209
00:22:39,167 --> 00:22:42,443
...zwemmen de robben achter
de haai aan. Maar waarom?

210
00:22:42,607 --> 00:22:45,440
Misschien om de vijand in de gaten
te houden, hem af te leiden...

211
00:22:45,607 --> 00:22:48,485
...of om er gewoon achter te komen
of hij honger heeft.

212
00:22:49,007 --> 00:22:52,716
Het is de truc om al doende
geen maaltijd te worden.

213
00:23:24,007 --> 00:23:28,205
De strategie van de haai is om
zo nonchalant mogelijk te doen...

214
00:23:28,367 --> 00:23:31,006
...maar hij loert altijd op
eventuele achterblijvers.

215
00:23:32,287 --> 00:23:35,757
Hun gedrag lijkt erg op
een oud kinderspelletje:

216
00:23:37,007 --> 00:23:39,965
Hoe laat is het, meneer de wolf?
Drie uur.

217
00:23:42,167 --> 00:23:45,603
Hoe laat is het nu, meneer de wolf?
Vier uur.

218
00:23:47,287 --> 00:23:51,246
Hoe laat is het nu, meneer de wolf?
Het is etenstijd.

219
00:24:15,367 --> 00:24:18,677
De dodelijk gewonde rob drijft
naar de oppervlakte.

220
00:24:20,447 --> 00:24:22,563
De haai keert onmiddellijk terug.

221
00:24:25,687 --> 00:24:29,965
Het wrede zijwaartse gebeuk
zorgt dat de rijen zaagtanden...

222
00:24:30,127 --> 00:24:34,484
...in het vlees scheuren en de haai het
karkas beetje bij beetje kan opet

223
00:24:57,607 --> 00:25:01,759
De haai brak hier door de nauwkeurige,
gemeenschappelijke verdedigingslin

224
00:25:01,927 --> 00:25:03,155
Maar in een andere oceaan...

225
00:25:03,327 --> 00:25:07,206
...heeft de haai te maken met
een andere verdedigingsstrategie.

226
00:25:08,367 --> 00:25:11,564
De noordelijke zeeolifant
blijft dicht bij de bodem...

227
00:25:11,727 --> 00:25:15,481
...en houdt zich stil
om te voorkomen dat hij prooi wordt.

228
00:25:18,287 --> 00:25:21,836
Aan het wateroppervlak is hij
het kwetsbaarst voor een aanval.

229
00:25:24,527 --> 00:25:26,563
Hij zoekt een schuilplaats...

230
00:25:26,727 --> 00:25:29,480
...maar deze rots is bezet
door zeeleeuwen.

231
00:25:51,927 --> 00:25:54,122
Deze zeeolifant is
nog niet volwassen.

232
00:25:54,287 --> 00:25:56,278
Hij is zo'n twee tot drie jaar oud.

233
00:25:56,447 --> 00:25:59,644
Het is hem tot dusver gelukt om
de gevaren te overleven.

234
00:25:59,807 --> 00:26:02,196
Hij sluit zich aan bij
andere zeeolifanten...

235
00:26:02,367 --> 00:26:05,359
...die elke herfst naar
deze kusten komen.

236
00:26:17,607 --> 00:26:19,598
We zijn op de Farallons...

237
00:26:19,927 --> 00:26:22,885
...een afgelegen eilandengroep
in de Stille Oceaan...

238
00:26:23,047 --> 00:26:27,086
...40 km van de kust
van San Francisco, Californie.

239
00:26:29,647 --> 00:26:33,401
In deze tijd van het jaar
zijn hier ook mensenhaaien.

240
00:26:33,567 --> 00:26:36,240
Dit zijn grote volwassen haaien.

241
00:26:36,407 --> 00:26:38,762
Ze zijn hier nog niet uitgeroeid.

242
00:26:39,247 --> 00:26:43,604
De haaien cirkelen om de eilanden
heen en wachten in de diepte.

243
00:26:49,007 --> 00:26:52,124
De Farallon-eilanden zijn
een natuurreservaat...

244
00:26:52,287 --> 00:26:55,245
...beheerd door de wild-
en visserijdienst.

245
00:26:55,407 --> 00:27:00,276
In Californie zijn zowel de zeehond
als de haai bij wet beschermd.

246
00:27:05,167 --> 00:27:08,637
Peter Pyle, bioloog bij
het Point Reyes vogelobservatorium...

247
00:27:08,807 --> 00:27:10,559
...beheert dit gebied.

248
00:27:11,647 --> 00:27:15,322
Ons onderzoek is uniek in de zin
dat wij geen lokaas gebruiken.

249
00:27:15,487 --> 00:27:18,638
We gooien geen bloed
of vlees in het water.

250
00:27:18,807 --> 00:27:21,321
Daarom is alles wat we
over de haai ontdekken...

251
00:27:21,487 --> 00:27:25,366
...het meest natuurlijke gedrag
in zijn vertrouwde omgeving.

252
00:27:25,527 --> 00:27:29,759
Ik heb waarschijnlijk honderden
aanvallen van haaien gezien.

253
00:27:55,447 --> 00:27:59,281
Haaienaanval bij Indian Head.
Grote plas bloed. Ben je daar?

254
00:27:59,447 --> 00:28:03,122
Ja. Indian Head?
-Ziet er goed uit. Ben je klaar?

255
00:28:03,287 --> 00:28:05,243
lk zit zo in de boot.

256
00:28:05,407 --> 00:28:09,082
Karen, ben je daar?
-Ja. Ben er over een minuut.

257
00:28:32,727 --> 00:28:35,924
Ben je klaar, Pete?
-Ja. Is alles gereed daar?

258
00:28:36,087 --> 00:28:37,486
Alles gereed?
-Ja.

259
00:28:37,647 --> 00:28:39,478
Okee.
-Klaar?

260
00:28:40,527 --> 00:28:42,040
Omhoog?
-Omhoog.

261
00:28:49,807 --> 00:28:53,436
Dus waar is het?
-Aan de zijkant, in de luwte.

262
00:28:53,607 --> 00:28:57,486
Hoofdbioloog Scot Anderson is
gespecialiseerd in mensenhaaien.

263
00:28:57,647 --> 00:29:01,322
Hij en Peter haasten zich om
te arriveren voor de aanval voorbij is.

264
00:29:01,487 --> 00:29:02,681
Bedankt, Karen.

265
00:29:09,127 --> 00:29:12,915
Het lijkt erop dat we nog een drijver
hebben bij Indian Head.

266
00:29:15,087 --> 00:29:18,682
Ga er maar snel heen.
-We zijn er over een minuut.

267
00:29:19,247 --> 00:29:24,275
In welke richting is het?
Okee, ik zie de vogels. Erop af.

268
00:29:40,487 --> 00:29:42,682
De zee is felrood...

269
00:29:42,847 --> 00:29:45,805
...van het zuurstofrijke bloed
van een zeeolifant.

270
00:29:47,167 --> 00:29:50,284
De zeeolifant was bij
de eerste aanval al dood.

271
00:29:50,447 --> 00:29:53,359
Om een of andere reden
is de haai verdwenen...

272
00:29:53,727 --> 00:29:55,160
...maar hij komt zeker terug.

273
00:30:45,127 --> 00:30:48,836
De haai is gigantisch,
bijna zo groot als een minibus.

274
00:30:49,007 --> 00:30:51,760
Bij hem vergeleken is de 4,20 meter
lange boot maar nietig.

275
00:31:19,767 --> 00:31:24,557
De prooi voedt ook andere dieren.
Een stormvogel eet wat mee.

276
00:31:30,727 --> 00:31:35,039
Dit is een zeehond van 200 kilo
en het verslinden duurt een tijdje.

277
00:31:35,207 --> 00:31:39,485
De haai consumeert zijn prooi
systematisch, stukje bij beetje.

278
00:31:39,647 --> 00:31:40,921
Krachtige slagen
met zijn staart...

279
00:31:41,087 --> 00:31:44,124
...helpen de zaagbewegingen
van de enorme haai.

280
00:32:29,847 --> 00:32:32,441
Scot en Peter proberen
de haai bij te houden...

281
00:32:32,607 --> 00:32:35,519
...om het eetproces nauwkeurig
te observeren.

282
00:32:35,687 --> 00:32:40,715
Ze moeten dicht bij hem blijven
zonder de haai tot last te zijn.

283
00:33:00,087 --> 00:33:01,679
Ze gaat ons rammen.

284
00:33:01,847 --> 00:33:05,078
Waar? lk zie niets...
-Ze gaat ons rammen.

285
00:33:18,127 --> 00:33:20,322
Geef haar de ruimte.
Het is een grote haai.

286
00:33:20,487 --> 00:33:22,876
Weg Peter, ze gaat het doen.

287
00:33:25,567 --> 00:33:29,003
Behoorlijk wild, dat was te gek.

288
00:33:43,407 --> 00:33:46,763
Nu cirkelen er twee grote
mensenhaaien onder hen.

289
00:33:46,927 --> 00:33:50,920
Voor hun onderzoek van de mensenhaai
in z'n natuurlijke omgeving...

290
00:33:51,087 --> 00:33:56,002
...maken Scot en Peter foto's van elke
haai die bij de aanval betrokken w

291
00:33:57,487 --> 00:33:59,000
Ze is onder je.

292
00:34:01,007 --> 00:34:04,158
Dat is een grote, he? 5,50 meter.

293
00:34:07,407 --> 00:34:09,443
Andere haaien komen
op het vlees af...

294
00:34:09,607 --> 00:34:12,246
...maar stellen belang in alles
wat aan de oppervlakte drijft.

295
00:34:12,407 --> 00:34:16,366
Ze rammen de boot van de onderzoekers
en proeven soms aan de schroef.

296
00:34:16,887 --> 00:34:21,722
Misschien door honger, agressie of uit
nieuwsgierigheid, niemand weet het

297
00:34:40,087 --> 00:34:45,081
Voorheen dacht men dat er maar
één haai bij elk karkas zou zijn.

298
00:34:49,207 --> 00:34:51,482
Maar wij hebben ontdekt
dat het er meer zijn.

299
00:34:51,647 --> 00:34:55,799
Drie tot vijf haaien komen
doorgaans op een gedode prooi af.

300
00:34:56,327 --> 00:34:58,283
Ze raken niet door het dolle.

301
00:34:58,447 --> 00:35:02,281
Het karkas wordt voorzichtig
en met beleid benaderd.

302
00:35:02,447 --> 00:35:04,517
Het recht op voedsel wordt bepaald...

303
00:35:04,687 --> 00:35:07,679
...door een reeks van uiterlijke
gedragingen.

304
00:35:07,847 --> 00:35:10,520
De mensenhaai heeft
een eigen lichaamstaal...

305
00:35:10,687 --> 00:35:13,485
...die we langzaam
beginnen te begrijpen.

306
00:35:35,567 --> 00:35:38,206
Twee haaien zwemmen zij aan zij.

307
00:35:38,367 --> 00:35:41,882
Met de borstvinnen omlaag gericht
en de bek een beetje open...

308
00:35:42,047 --> 00:35:46,643
...komen de haaien op elkaar af
totdat een het opgeeft.

309
00:36:08,687 --> 00:36:12,521
Grootte lijkt doorslaggevend
bij dit spel van dominantie.

310
00:36:12,687 --> 00:36:15,804
De grootste haaien zijn de baas.

311
00:36:24,767 --> 00:36:29,557
Een haai nadert het karkas
in een zelfverzekerde houding.

312
00:36:31,607 --> 00:36:34,246
Een grotere haai duikt opeens
op uit de diepte.

313
00:36:37,847 --> 00:36:41,522
De eerste buigt zijn lichaam
en vlucht snel weg.

314
00:36:41,687 --> 00:36:45,839
De grote haai heeft zijn recht
verdiend om als eerste te eten.

315
00:37:21,367 --> 00:37:23,881
Uiteindelijk
is de maaltijd voorbij...

316
00:37:24,047 --> 00:37:27,676
...en de haaien keren terug naar
hun schuilplaats in de diepte.

317
00:37:28,207 --> 00:37:32,200
Het kleurencontrast van hun huid,
donkere rug, lichte buik...

318
00:37:32,367 --> 00:37:35,518
...maakt ze van bovenaf gezien
vrijwel onzichtbaar.

319
00:37:35,687 --> 00:37:39,202
De haai zwemt soms twee weken
tot een maand rond...

320
00:37:39,367 --> 00:37:42,245
...wachtend op een prooi
die de moeite loont.

321
00:37:42,407 --> 00:37:45,444
Hij keert elk jaar terug
naar dezelfde jachtgronden.

322
00:37:45,607 --> 00:37:48,599
De strategie van de haai is
om over de bodem te zwemmen...

323
00:37:48,767 --> 00:37:51,725
...en te loeren op silhouetten
boven hem.

324
00:37:56,647 --> 00:38:00,322
Zeeleeuwen in groepen zijn
moeilijk om te vangen.

325
00:38:00,487 --> 00:38:03,160
De haai houdt meer van
een prooi die alleen is.

326
00:38:33,007 --> 00:38:35,077
Scot Anderson bestudeert haaien...

327
00:38:35,247 --> 00:38:38,205
...op dezelfde manier waarop
walvissen worden bestudeerd.

328
00:38:38,367 --> 00:38:42,121
Hij probeert foto's te maken en
daarmee individuen te identificeren.

329
00:38:43,087 --> 00:38:44,964
Eerst moet hij de haai lokken...

330
00:38:45,127 --> 00:38:48,005
...met een voorwerp dat lijkt
op een zeeolifant.

331
00:38:48,167 --> 00:38:51,000
Een surfplank blijkt goed te werken.

332
00:39:04,807 --> 00:39:06,763
Dit is waar Scot op uit is:

333
00:39:09,847 --> 00:39:12,441
Foto's van de rugvin en de staart.

334
00:39:19,567 --> 00:39:24,277
Dit zijn de afdrukken die we
doorgaans op voorwerpen aantreffen...

335
00:39:24,447 --> 00:39:26,358
...in dit geval een surfplank.

336
00:39:26,527 --> 00:39:31,123
En zoals je ziet, laten de bovenste
tanden een maanvormige beet achter...

337
00:39:31,287 --> 00:39:35,565
...en scheuren het vlees af
van het dier...

338
00:39:35,727 --> 00:39:40,357
...terwijl de onderste tanden
veel scherper en puntiger zijn...

339
00:39:40,567 --> 00:39:42,444
...en de prooi vasthouden.

340
00:39:43,767 --> 00:39:46,201
De twee kaken
werken dus samen...

341
00:39:46,367 --> 00:39:49,484
...en zijn zeer effectief in het
wegrukken van hompen vlees.

342
00:39:49,647 --> 00:39:52,639
Je kunt hier beide rijen tanden zien.

343
00:39:52,927 --> 00:39:55,919
De haai mist hier een tand.

344
00:39:56,247 --> 00:39:58,841
Ze bijten zonder moeite
door zoiets heen...

345
00:39:59,007 --> 00:40:03,558
...maar merken waarschijnlijk al
snel dat wat in hun bek zit...

346
00:40:03,727 --> 00:40:06,958
...geen zeehond of zeeleeuw is
die ze doorgaans eten.

347
00:40:07,127 --> 00:40:10,961
Dit is veel harder en ik denk dat
ze het loslaten, zodra ze het voelen.

348
00:40:11,127 --> 00:40:13,960
Dit was maar een haai
die even aan de plank voelde.

349
00:40:16,287 --> 00:40:21,202
De volgende uitdaging voor Scot is
om van de hele haai foto's te maken.

350
00:40:26,327 --> 00:40:30,115
De videoplank draagt een camera
die verpakt zit in een omhulsel...

351
00:40:30,287 --> 00:40:33,723
...dat een eventuele aanval
zou kunnen doorstaan...

352
00:40:33,887 --> 00:40:35,764
...en bovendien blijft drijven.

353
00:40:38,727 --> 00:40:40,479
Scots lokaas werkt.

354
00:40:40,727 --> 00:40:45,084
Dit waren de eerste onderwaterbeelden
van mensenhaaien rond Californie.

355
00:40:53,727 --> 00:40:57,481
Slechts zelden vallen ze
de surfplank daadwerkelijk aan.

356
00:40:58,327 --> 00:41:02,559
Deze nieuwsgierige haai gebruikt
zijn dodelijke kaken...

357
00:41:02,727 --> 00:41:05,878
...om de surfplank voorzichtig
te onderzoeken.

358
00:41:18,767 --> 00:41:21,042
Littekens en verschillende
kleuren...

359
00:41:21,207 --> 00:41:23,926
...zijn duidelijk zichtbaar
op deze close-ups.

360
00:41:24,087 --> 00:41:26,157
Scot gebruikt deze beelden...

361
00:41:26,327 --> 00:41:29,797
...bij het identificeren van
individuele haaien.

362
00:41:30,247 --> 00:41:33,000
De littekens op de lijven
van de Farallon-haaien...

363
00:41:33,167 --> 00:41:36,716
...bieden meer aanwijzingen
over hun sociale rituelen.

364
00:41:38,047 --> 00:41:41,596
De houdingen die ze gebruiken om
een mogelijk gevecht te vermijden...

365
00:41:41,767 --> 00:41:45,726
...blijken niet altijd te werken.
Deze grote wijfjeshaai...

366
00:41:45,887 --> 00:41:49,118
...heeft de littekens wellicht
bij het paren opgelopen.

367
00:41:49,727 --> 00:41:52,400
Mensenhaaien zijn nooit
tijdens het paren waargenomen...

368
00:41:52,567 --> 00:41:57,357
...maar hun seksuele gedrag
is vermoedelijk onstuimig.

369
00:42:05,447 --> 00:42:09,281
De hamvraag is: Keren dezelfde
haaien hier elk jaar terug?

370
00:42:09,447 --> 00:42:11,756
ledereen dacht
dat de haaien hier...

371
00:42:11,927 --> 00:42:14,725
...steeds dezelfde haaien zijn,
maar niemand heeft dit bewezen.

372
00:42:14,887 --> 00:42:17,720
Het is anders, ik heb ze bekeken.

373
00:42:18,487 --> 00:42:20,523
Precies, het is anders.

374
00:42:20,687 --> 00:42:24,441
Het is aan de andere kant
of het zit meer aan de voorkant...

375
00:42:24,607 --> 00:42:27,644
Scot en Peter bekijken
het beschikbare bewijsmateriaal...

376
00:42:27,807 --> 00:42:31,038
...en proberen alle mensenhaaien
te catalogiseren...

377
00:42:31,207 --> 00:42:33,767
...die elke herfst naar
de Farallons komen.

378
00:42:33,927 --> 00:42:37,397
Videobanden, dia's en foto's
worden bestudeerd.

379
00:42:37,647 --> 00:42:40,605
Sommige mensen zeggen dat het jagen
op zeehonden en zeeleeuwen...

380
00:42:40,767 --> 00:42:42,485
...ook voor de haai gevaarlijk is.

381
00:42:42,647 --> 00:42:47,243
Misschien een zeehond, een zeeleeuw?
-Het lijkt niet op een haaienbeet.

382
00:42:47,407 --> 00:42:50,717
Vier tanden...
-Twee boven en twee onder.

383
00:42:50,887 --> 00:42:53,447
Dat zouden de hoektanden
kunnen zijn.

384
00:42:55,127 --> 00:43:00,076
Na een studie van zeven jaar zijn
bijna 40 individuen geïdentificeerd

385
00:43:00,687 --> 00:43:04,123
De onderzoekers kunnen al enkele
haaien herkennen...

386
00:43:04,287 --> 00:43:06,437
...en zijn zelfs van ze gaan houden.

387
00:43:06,607 --> 00:43:10,486
Een van hen is een zes meter
lange haai die Stumpy heet...

388
00:43:10,647 --> 00:43:14,037
...zo genoemd omdat het topje
van haar staart ontbreekt.

389
00:43:16,847 --> 00:43:19,805
We weten niet waar Stumpy
de rest van het jaar is...

390
00:43:19,967 --> 00:43:23,880
...maar wel dat ze elk jaar
in de herfst hier terugkeert.

391
00:43:24,047 --> 00:43:28,006
Sterker nog, ze lijkt steeds
op dezelfde plek te jagen.

392
00:43:32,367 --> 00:43:34,403
Hoe je weet of Stumpy hier is?

393
00:43:34,567 --> 00:43:37,798
Je laat de plank dobberen
en ze zal het je laten merken.

394
00:43:44,847 --> 00:43:49,477
Dit is hoe een mensenhaai
een zeeolifant in een keer doodt.

395
00:44:03,727 --> 00:44:06,321
Met de precisie van een torpedo...

396
00:44:06,487 --> 00:44:08,921
...beukt de haai van onderen
op zijn prooi in.

397
00:44:09,087 --> 00:44:14,207
De klap van de eerste aanval kan een
zeeolifant onmiddellijk uitschakelen.

398
00:44:14,367 --> 00:44:16,164
Deze strategie bespaart energie...

399
00:44:16,327 --> 00:44:19,637
...en beperkt het risico
dat de haai gewond raakt.

400
00:44:23,047 --> 00:44:24,275
Rond de Farallons...

401
00:44:24,447 --> 00:44:28,520
...is er geen haai die meer succes
heeft met deze strategie dan Stumpy.

402
00:44:30,047 --> 00:44:32,561
Zij is de enige haai
die we kennen...

403
00:44:32,727 --> 00:44:35,719
...die soms drie zeeolifanten
per jaar vangt.

404
00:44:35,887 --> 00:44:38,924
Dat is verbazingwekkend
als je weet...

405
00:44:39,087 --> 00:44:43,399
...dat een haai zo'n drie maanden leeft
van het vlees van een zeeolifant.

406
00:44:44,047 --> 00:44:46,322
Ze bouwt vermoedelijk
een vetvoorraad op.

407
00:44:46,487 --> 00:44:49,479
We vermoeden dat ze zal
afdalen naar diepte om te baren...

408
00:44:49,647 --> 00:44:53,606
...en tijdens die periode
niet veel zal eten.

409
00:44:58,287 --> 00:45:01,802
Mensenhaaien zijn
geweldige roofdieren.

410
00:45:01,967 --> 00:45:03,844
Complex en met een goed
aanpassingsvermogen...

411
00:45:04,007 --> 00:45:07,158
...wisselen ze van strategie
in verschillende situaties...

412
00:45:07,327 --> 00:45:10,763
...om zo hun flexibele prooi
de baas te blijven.

413
00:45:18,927 --> 00:45:21,919
Van alle grote roofdieren
ter wereld zijn mensenhaaien...

414
00:45:22,087 --> 00:45:27,081
...de enige die niet kunnen worden
opgesloten of getemd.

415
00:45:28,527 --> 00:45:31,519
Als symbool van de wrede,
onbedwongen natuur...

416
00:45:31,687 --> 00:45:36,158
...staan ze onuitwisbaar in
ons collectieve bewustzijn gegrift.

417
00:45:43,047 --> 00:45:47,802
'Jaws' en vele andere films hebben
de mens tot het geloof gebracht...

418
00:45:47,967 --> 00:45:50,481
...dat mensenhaaien
moordmachines zijn...

419
00:45:50,647 --> 00:45:55,277
...die in een boot springen
en mensen willen doden.

420
00:45:55,967 --> 00:45:59,642
We hebben geleerd
dat dit niet het geval is.

421
00:45:59,807 --> 00:46:03,038
Ze zijn voornamelijk gericht op
het vangen van zeeolifanten.

422
00:46:15,967 --> 00:46:18,800
Hoewel het dier van zijn wrede
mythische status is ontdaan...

423
00:46:18,967 --> 00:46:23,245
...blijft de mensenhaai nog
altijd een formidabel roofdier.

424
00:46:23,407 --> 00:46:26,240
Zijn angstaanjagende symmetrie
wordt er niet minder om.

425
00:46:29,047 --> 00:46:33,165
Misschien willen we slechts weten
dat hij in de diepte blijft leven.

426
00:46:49,647 --> 00:46:52,241
Zoals de tijger
in het nachtelijke woud...

427
00:46:52,407 --> 00:46:56,161
...is de mensenhaai
de essentie van wilde kracht.

428
00:46:58,607 --> 00:47:01,599
Hoe laat is het nu,
meneer de wolf?

